no comments

Bebeklerde Solunum Yolu Tıkanmasında İlk Yardım ve CPR

Dilerim ki böyle kötü bir anla mücadele etmek zorunda kalmazsınız fakat yiyecek veya minik oyuncaklar sebebiyle nefes borusu tıkanan bebekler her gün her yerde olabiliyor. Anne, teyze, bakıcı veya her hangi bir ortamda her hangi bir insan olarak bu duruma şahit olabilirsiniz ve bu yazı ya da önerdiğim videolar o anda hayat kurtarıcı olabilir. Fakat lütfen bununla yetinmeyip bir ilk yardım dersine kayıt olun.

Şimdi aşağıda anlatacaklarım; 12 aydan küçük bebekler için boğazda obje sebebiyle nefessiz kalma durumunda uygulanacak adımlar. İlk 2 adım, nefes alamayan ancak bilinci hala açık olan bebeklerde uygulanması gerekenler. Sonrasındaki CPR ise bilinci kapalı ve nefes alamayan bebeklerde uygulanacak olan şeydir. Bazen ilk aşama olarak uygulanacağı durumlarla karşı karşıya kalabileceğimiz gibi, bazen de yanıt alınamayan alttaki 2 adım sonrası bilincin kapanmasıyla CPR uygulamasına geçilir. Başlayalım:

Adım 1: Durumu hızlıca analiz edin: Eğer bebeğiniz bir anda taş kesilip ağzı açık olduğu halde ağlayamıyor, öksüremiyorsa, ten rengi kırmızıya-mora dönmeye başladıysa nefes borusunu bir objenin tıkamış olabileceğini aklınıza getirin. Eğer kesik kesik öksürüyor ya da öğürüyorsa nefes borusunun bir kısmı tıkanmıştır. Bu durumda bırakın öksürmeye devam etsin; objeyi dışarı atmanın en etkili yolu öksürmektir. Her iki durumdan birini farkettiğiniz anda, öncelikle varsa yanınızdaki başka bir kişiye 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aramasını söyleyin ve anında Adım 2’ye geçin. Eğer yanınızda üçüncü bir kişi yoksa, 2 dk boyunca Adım 2’yi uygulayıp hemen akabinde 112’yi arayın ve sonra uygulamanıza devam edin. Üçüncü bir ihtimal olarak yanınızdaki bebek alerji, böcek ısırığı vb bir sebeple şişen boğazından ötürü nefes alamıyor olabilir, bu durumu farkettiyseniz bilginizin olmadığı hiç bir uygulamayı yapmadan direkt olarak 112’yi arayın. Son olarak, bebeği bulduğunuzda nefesi tamamen kesilmiş ve bilinci kapalı haldeyse derhal Adım-3’e geçin, yanınızda kimse yoksa yine 2 dklık uygulama sonrası 112’yi arayıp öyle devam edin, biri varsa aramasını söyleyin.

Adım 2: 5 Sırt Darbesi + 5 Göğüs Basısı Seti

Sırt Darbesi:
Bebeğin bilinci yerinde fakat öksüremiyor, ağlayamıyor ve nefes alamıyor. Derhal bir yere oturun ve bir elinizin baş parmağıyla diğer parmaklar arasında kalan üçgen bölgeyle bebeğin çenesini altından kavrayarak (boğazından değil) bebeği aynı kolun üstünde yüzüstü şekilde tutun. Başı göğsüne göre daha aşağıda kalmalı. Tıpkı yazının girişindeki resimdeki gibi. Bebek bu pozisyonadayken, sırtındaki iki kürek kemiğinin tam orta noktasına diğer elinizin avcunun bilekle birleştiği yeriyle sertçe tam 5 kez arka arkaya vurun. Umut ediyoruz ki bu 5 vuruştan birinde tıkama yapan obje boğazdan dışarı fırlayacaktır ama fırlamazsa 5 vuruşun hemen ardından kalp masajına geçin

Göğüs Basısı:
Heimlich Manevrası olarak bilinir. Bebeği nazikçe yüzü size bakacak şekilde kolunuzun üstünde çevirin (resim-1’de alttaki pozisyon) Hala başı gövdesine göre yere daha yakın olmalı. 2 parmak ucunuzla bebeğin göğüs kafesi orta hattın en alt noktasını tespit edin. O noktanın hemen altına (karın boşluğu kısmına geçtik yani ama bahsettiğim noktanın da dibindeyiz hemen) 2 parmak ucunuzu yerleştirin. aşağı doğru bastırın. Bunu ard arda 5 kez tekrarlayın. Bu bastırdığımız nokta 3-3,5 cm kadar aşağı iniyor olmalı. Bu işlemi güçlü, hızlı ama nazikçe yapın, sarsmadan..

Resim-1

5 Sırt Darbesi + 5 Göğüs Basısı setini, bilinç kapanmadığı sürece yanıt alıncaya tekrar edin.

Bu seti, boğazdaki obje dışarı çıkıncaya, bebek yeniden öksürebilmeye, ağlayabilmeye başlayıncaya kadar tekrarlayın. Öksürmeye başladığında izin verin devam etsin. Fakat bebeğin bu adımda yaptıklarınıza cevap vermemesi, bilinç kaybı yaşaması durumunda, Adım 3’e geçip CPR yapmaya başlamalısınız.

Adım 3-CPR: Acil yardım ekibi gelene kadar “kalp masajı+suni teneffüs” ikilisinden oluşan CPR’ı yapmalısınız. (CPR temel yaşam desteği olarak çevrilebilir, kelime anlamı kardiyopülmoner resüsitasyondur.)

CPR’da kalp masajıyla suni teneffüs sürekli olarak arka arkaya yapılarak, oksijen içeren kanın beyin ve hayati organlar üzerinde sirkülasyonu amaçlanır. Bebek kendine gelene kadar ya da acil yardım ekibi yetişene kadar devam edilmelidir. Sürekli devam etmekteki amaç, oksijenli kanı beyne sürekli göndermektir ki beyin deformasyonu olmasın. Bir kaç dakikalık aksama dahi beyin deformasyonuna ve sonrasında da ölüme sebep olabilir.

1 yaş altı bebeklere CPR yapmak sanıldığı gibi zor değildir. Öncelikle, bebeğin yapılan önceki müdahalelere cevap vermediğinden ve nefes almadığından emin olun. Bebeğin ilgisini çekmek için çok yüksek sesle adını bağırın. Hiç bir tepki alamıyorsanız, parmağınızla ayak altına tıklatın bir kaç kez ve tekrar bağırın, bu esnada nefesini kontrol edin. Göğsü inip kalkıyor mu, nefes alma sesleri geliyor mu yaklaşıp hepsine bakın. Eğer bebek tepkisizse ve nefes almıyorsa öncelikle birilerinin acil çağrı merkezi 112’yi aradığına emin olun. Eğer bebekle bir başınızaysanız başta da dediğim gibi 2 dk boyunca CPR yapıp ardından hemen 112’yi arayın ve kaldığınız yerden devam edin.

Bebeği nazikçe sırtüstü yere yatırın. Düz bir zemin olsun. Yanına dizçökün.

30 Kalp Masajı + 2 Suni Teneffüs setine başlayın. 

Bir elinizi bebeğin alnına koyun, diğerinin iki parmak ucuyla, göğüs kafesi orta kemiğinin en alt noktasına 30 kez baskı uygulayın. Uygulama noktası 3,5 cm kadar aşağı inip kalkıyor olmalı. Sarsmadan, nazikçe ama güçlü ve hızlı şekilde uygulayın. Her 1 saniyede 2 baskı uygulayacak şekilde ayarlayın hızı. Şöyle sayın: “1 ve 2 ve 3 ve 4 ve…” her rakamda ve her “ve” dediğinizde 1 baskı yapacaksınız. Hemen şimdi deneyin, koltukta, olduğunuz yerde bir yapın bunu iki parmak ucunuzla, ritmi öğrenmek adına çok işe yarayacaktır.

30 baskı sonrası hemen suni teneffüse geçin. Bir elinizi bebeğin alnına koyun, diğerinin iki parmağıyla da çenesini kaldırarak hava yolunu açın. Ağzınızı bebeğin hem ağzını hem de burnunu tamamen kapatacak şekilde yüzüne yerleştirin. Normal bir nefes alın ve bebeğin ağzına burnuna kapanarak nefesi 1 saniyede verin, o esnada göğsü kalkıp iniyor mu gözlemleyin eğer göğüs kısmı aşağı yukarı hareket etmiyorsa, başını biraz daha eğimleyin ve 2. nefesi vermeden önce bebeğin ağız-burun bölgesini ağzınızla daha iyi kapattığınıza emin olun. Bebeğin göğsü yine hareket etmiyorsa, nefes yolu maalesef ki tamamen tıkalıdır. Bebeğin ağzını açın, objeyi kontrol edin, görebiliyorsanız küçük parmağınızla çıkarmayı deneyin. Göremiyorsanız parmağınızı asla sokmayın, kazayla daha da ileri itebilirsiniz. 30 kalp masajı+2 suni teneffüs setini her yapışınızdan sonra bebeğin ağzını bu şekilde kontrol etmeye devam edin.

30 kalp masajı + 2 suni teneffüs setine aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşene kadar devam edin:

  • Bir yaşam belirtisi olması
  • İlk yardım ekibinin gelip kalbe elektroşok için defibrilatörün kullanıma hazır olduğunu söylemesi
  • 2 dakika CPR ( yani 5 set “30luk kalp masajı+2 suni teneffüs”) yaptıktan sonra sizin yerinize görevi devralacak birinin hazır olması (dinlenmeniz için)

Tüm bunlarla bebeği hayata döndürdünüz diyelim, yardım ekibi geldiğinde bir doktorun inceleme yapıp, boğazının tamamen temizlendiğini ve içerden yara olmadığını onaylaması gerektiğini unutmayın.

Bunları öğrenmek için anne olmaya gerek yok, o esnada denk gelen bir vakada hayat kurtaran siz olabilirsiniz. Anneyseniz ekstra özen göstermelisiniz öğrenmeye. Hatta kendinizle yetinmeyip, bebeğinize sizin dışınızda bakım veren anneanne, babaanne, dede, teyze, bakıcı vb herkese de öğretmelisiniz. Daha ideali onları da kursa götürmek tabii ki.

Ve tabii ki de bebeğinizin etrafında ağzına alacağı minik oyuncak parçaları vb bulundurmamaya; yemek yerken boğazı tıkayabilecek büyüklükte olan şeyleri küçük küçük keserek vermeye, oynarken-yatarken-koşarken yemek yedirmemeye ve mümkün olduğu kadar bebeğinizi yemek yerken gözetlemeye özen gösterin.

Uygulamalı Videolar:

 

 

Kaynak: BabyCenter (Reviewed by health and safety services experts at the American Red Cross in February 2017.)

Zeynep Bartın

Instagram: zeynepbartin

Instagram: benannemioldum

www.benannemioldum.com

Reply